Starten als eigen rijder: neem het stuur in eigen handen

Voordat u als eigen rijder kunt starten, moet u uw onderneming officieel oprichten.

Kies eerst uw ondernemingsvorm. Start u met een eenmanszaak of richt u een vennootschap op? Die keuze heeft gevolgen voor uw aansprakelijkheid, belastingen en administratie. Een accountant kan u helpen om de juiste keuze te maken.

Breng daarna de volgende zaken in orde:

• Schrijf uw onderneming in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) via een erkend ondernemingsloket. U ontvangt een ondernemingsnummer.
• Activeer uw btw-nummer zodat u uw activiteiten kunt factureren.
• Sluit u aan bij een sociaal verzekeringsfonds voor uw sociale bescherming als zelfstandige.
• Open een professionele zichtrekening voor uw zakelijke inkomsten en uitgaven.
• Organiseer uw boekhouding en facturatie. Sinds 1 januari 2026 zijn gestructureerde elektronische facturen verplicht voor de meeste transacties tussen Belgische btw-plichtige ondernemingen. Zorg daarom voor software waarmee u facturen via Peppol kunt verzenden en ontvangen.

Goed om te weten: een ondernemingsnummer alleen volstaat niet om als transportondernemer aan de slag te gaan. U moet ook aan de specifieke voorwaarden voor goederenvervoer voldoen. Die komen in de volgende stappen aan bod.

Wilt u als eigen rijder een transportbedrijf starten? Dan moet uw onderneming beschikken over een vervoersmanager met een getuigschrift van vakbekwaamheid voor goederenvervoer over de weg.

Hoe behaalt u dit getuigschrift?

U moet slagen voor het examen vakbekwaamheid. Het Instituut wegTransport en Logistiek België (ITLB) organiseert de examens en biedt een voorbereidende opleiding aan. Een geldig getuigschrift uit een andere EU-lidstaat wordt ook in België erkend.

Wat doet een vervoersmanager?

De vervoersmanager leidt de transportactiviteiten van uw onderneming. Als eigen rijder kunt u die rol zelf opnemen wanneer u het getuigschrift bezit. U kunt ook een externe vervoersmanager aanstellen, maar die moet de transportactiviteiten daadwerkelijk mee beheren.

Let op: dit getuigschrift is niet hetzelfde als Code 95. De vakbekwaamheid als transportondernemer hebt u nodig om uw transportactiviteiten te beheren. Code 95 heeft betrekking op uw vakbekwaamheid als professionele vrachtwagenchauffeur.

Wilt u tegen betaling goederen vervoeren voor klanten? Dan hebt u in principe een vervoersvergunning nodig.

U vraagt een originele vervoersvergunning aan bij de FOD Mobiliteit en Vervoer. Die bewaart u op de zetel van uw onderneming. Voor elke vrachtwagen of trekker waarmee u rijdt, hebt u ook een officieel afschrift nodig dat in het voertuig aanwezig moet zijn.

Er bestaan twee soorten vergunningen:

• Nationale vervoersvergunning: voor goederenvervoer binnen België.
• Communautaire vervoersvergunning: voor goederenvervoer binnen België en internationaal vervoer. Nieuwe transportondernemers krijgen doorgaans deze vergunning.

Een vervoersvergunning is normaal vijf jaar geldig en kan worden vernieuwd.

Aan welke voorwaarden moet u voldoen?

Om een vervoersvergunning te krijgen, moet uw onderneming aan vier voorwaarden voldoen:

1. Vestiging in België. Uw transportonderneming moet daadwerkelijk in België gevestigd zijn.
2. Vakbekwaamheid. Uw onderneming moet beschikken over een vervoersmanager met het vereiste getuigschrift, zoals uitgelegd in stap 2.
3. Betrouwbaarheid. Uw onderneming en de betrokken verantwoordelijken mogen geen bepaalde ernstige veroordelingen of inbreuken op de vervoerswetgeving hebben opgelopen.
4. Financiële draagkracht. U moet een borgtocht kunnen aantonen van € 9.000 voor het eerste motorvoertuig en € 5.000 voor elk bijkomend motorvoertuig. Dat kan onder meer via een bank, verzekeringsonderneming of gelddeposito.

Let op: deze borgtocht is niet hetzelfde als het werkkapitaal dat u nodig hebt. Ook vóór uw eerste klant betaalt, moet u kosten zoals brandstof, verzekeringen, kilometerheffing en onderhoud kunnen dragen.

Voor zeer lichte voertuigen geldt een uitzondering op de vergunningsplicht wanneer het nuttig laadvermogen maximaal 500 kg bedraagt én de maximaal toegelaten massa maximaal 2,5 ton is.

Om als eigen rijder de weg op te gaan, hebt u een geldig vrachtwagenrijbewijs nodig. Daarnaast moet u medisch geschikt zijn om beroepsmatig te rijden.

Welk rijbewijs hebt u nodig?

Dat hangt af van de maximaal toegelaten massa (MTM) van uw vrachtwagen en de eventuele aanhangwagen of oplegger.

• C1: voor vrachtwagens van meer dan 3.500 kg tot maximaal 7.500 kg, met een aanhangwagen tot 750 kg.
• C: voor vrachtwagens van meer dan 3.500 kg, met een aanhangwagen tot 750 kg.
• C1E of CE: wanneer u met een zwaardere aanhangwagen of oplegger rijdt. Welke categorie u nodig hebt, hangt af van de voertuigcombinatie.

Voor eigen rijders die met een trekker en oplegger rijden, is doorgaans een rijbewijs CE nodig.

Vergeet uw medische keuring niet

Als vrachtwagenchauffeur moet u beschikken over een rijgeschiktheidsattest van groep 2. Daarvoor ondergaat u een medisch onderzoek bij een erkende medische dienst, zoals Medex. Ook een oogonderzoek maakt deel uit van de beoordeling.

Het attest is maximaal vijf jaar geldig. In bepaalde gevallen kan de arts een kortere geldigheidsduur bepalen.

Ook uw rijbewijs C of CE moet normaal om de vijf jaar worden vernieuwd bij uw gemeente.

Tip: hou de vervaldatums van uw rijbewijs en medische geschiktheid goed bij. Plan uw medische keuring tijdig, zodat u zonder onderbreking kunt blijven rijden.

Als professionele vrachtwagenchauffeur hebt u naast het juiste rijbewijs ook Code 95 nodig, behalve wanneer een wettelijke uitzondering geldt. Deze code op uw rijbewijs toont aan dat u over de vereiste vakbekwaamheid als bestuurder beschikt.

Om uw Code 95 te behouden, moet u elke vijf jaar 35 uur erkende nascholing volgen. Daarbij gelden enkele voorwaarden:

• U volgt minstens één opleiding binnen elk van de drie verplichte thema's.
• Minstens één opleiding bevat drie uur praktijk achter het stuur.
• U mag binnen dezelfde periode van vijf jaar niet twee keer exact dezelfde module laten meetellen.

Tip: plan uw opleidingen tijdig en spreid ze over de vijf jaar. Als eigen rijder betekent een opleidingsdag vaak ook een dag zonder inkomsten uit ritten.

Volg uw Code 95-opleidingen bij TVM solutions

Bij TVM solutions volgt u erkende Code 95-opleidingen die aansluiten bij uw dagelijkse werk als chauffeur. Van veilig en zuinig rijden tot vervoersdocumenten en schadepreventie. Zo houdt u niet alleen uw vakbekwaamheid op peil, maar leert u ook hoe u risico's onderweg kunt beperken.

Bekijk de Code 95-opleidingen van TVM solutions

Een eigen vrachtwagen maakt nog geen succesvolle transportonderneming. U hebt voldoende rendabele opdrachten nodig om uw kosten te dekken en inkomsten op te bouwen.

Ga daarom al vóór uw start op zoek naar potentiële klanten. Misschien kunt u als onderaannemer aan de slag bij een groter transportbedrijf. Of misschien wilt u rechtstreeks werken voor verladers en logistieke bedrijven.

Kijk verder dan het tarief per kilometer

Niet elke transportopdracht is even interessant. Breng daarom vooraf de belangrijkste afspraken in kaart:

• Type vervoer en trajecten: welke goederen vervoert u en waar rijdt u?
• Kilometers: hoeveel kilometers verwacht u te rijden, ook zonder lading?
• Tarieven: welke vergoeding ontvangt u en hoe wordt die berekend?
• Bijkomende kosten: wie betaalt de kilometerheffing, tol, wachttijd en het laden en lossen?
• Betalingstermijnen: wanneer ontvangt u uw geld?
• Materiaal en documenten: welke vrachtwagen, uitrusting, vergunningen en verzekeringen zijn vereist?

Een volle planning betekent niet automatisch dat u winst maakt. Een aantrekkelijk kilometertarief kan tegenvallen als u veel lege kilometers rijdt, lang moet wachten of bijkomende kosten zelf betaalt.

U bent ook ondernemer

Als eigen rijder moet u niet alleen goed kunnen rijden. U moet ook klanten vinden, relaties onderhouden en over tarieven onderhandelen.

Leg belangrijke afspraken daarom schriftelijk vast en maak uw financiële berekeningen voordat u grote investeringen doet. Zo krijgt u beter zicht op welke opdrachten werkelijk rendabel zijn.

Voor veel eigen rijders voelt de eerste vrachtwagen als het echte begin van hun onderneming. Het is tegelijk een van de grootste investeringen.

Begin daarom niet met de vraag ‘Welke vrachtwagen wil ik rijden?’, maar met ‘Welke vrachtwagen heb ik nodig om mijn opdrachten rendabel uit te voeren?’

Kies een vrachtwagen die bij uw opdrachten past

Welke vrachtwagen u nodig hebt, hangt af van uw activiteiten. Denk vóór u offertes aanvraagt onder meer na over:

• Het type vervoer: welke goederen gaat u vervoeren en welke uitrusting hebt u nodig?
• Uw trajecten: rijdt u vooral binnen België of ook internationaal?
• Het laadgewicht: hoeveel gewicht moet uw vrachtwagen kunnen vervoeren?
• Uw kilometers: hoeveel kilometers verwacht u jaarlijks te rijden?
• De eisen van uw klanten: zijn er specifieke technische voorwaarden waaraan uw vrachtwagen moet voldoen?

Een vrachtwagen die niet bij uw opdrachten past, kan u uiteindelijk meer kosten dan u verwacht.

Nieuw of tweedehands?

Een nieuwe vrachtwagen vraagt doorgaans een grotere investering, maar biedt vaak meer zekerheid dankzij de garantie. Een jonge tweedehandsvrachtwagen kan voor een starter financieel interessanter zijn.

Kiest u voor tweedehands? Controleer dan zeker de onderhoudshistoriek, de technische staat, eventuele eerdere schade en de resterende garantie.

Hou ook rekening met het risico op stilstand. Een onverwachte herstelling kost niet alleen geld. Zolang uw vrachtwagen stilstaat, kunt u mogelijk geen opdrachten uitvoeren.

Kopen, leasen of huren?

U hoeft uw vrachtwagen niet noodzakelijk volledig met eigen middelen te kopen. Er bestaan verschillende mogelijkheden:

• Kopen: u wordt eigenaar van de vrachtwagen, eventueel met een lening.
• Financieel leasen: u financiert het gebruik van de vrachtwagen over een afgesproken periode, vaak met een aankoopoptie.
• Operationeel leasen: u gebruikt de vrachtwagen tegen een periodieke vergoeding. Afhankelijk van het contract kunnen bepaalde diensten inbegrepen zijn.
• Huren: u gebruikt een vrachtwagen voor een afgesproken periode, zonder een aankoopverplichting. Dit kan meer flexibiliteit bieden.

Vergelijk niet alleen de maandelijkse kosten. Kijk ook naar de contractvoorwaarden, het onderhoud, de verzekeringen en de kosten bij het einde van de overeenkomst.

Kijk verder dan de aankoopprijs

Uw vrachtwagen brengt ook dagelijkse kosten met zich mee. Denk aan brandstof, banden, onderhoud, verzekeringen, financiering en kilometerheffing.

De goedkoopste vrachtwagen is daarom niet automatisch de voordeligste keuze.

In stap 9 ontdekt u hoe u deze kosten meeneemt in de berekening van uw tarief als eigen rijder.

Als eigen rijder bent u voor uw inkomsten vaak afhankelijk van één vrachtwagen. Een ongeval, onverwachte schade of stilstand kan dan grote financiële gevolgen hebben.

Daarom is het belangrijk om niet alleen uw vrachtwagen te verzekeren, maar ook de risico's van uw transportactiviteiten goed in kaart te brengen.

BA Auto: wettelijk verplicht

Een BA-verzekering voor motorrijtuigen is wettelijk verplicht. Ze dekt uw aansprakelijkheid voor schade die u met uw vrachtwagen aan anderen veroorzaakt.

Schade aan uw eigen vrachtwagen en uw aansprakelijkheid voor de goederen die u vervoert, vallen niet onder deze verplichte verzekering.

Omnium: bescherm uw eigen vrachtwagen

Een omniumverzekering kan schade aan uw eigen vrachtwagen dekken, bijvoorbeeld door een ongeval, brand of diefstal. Welke schade verzekerd is, hangt af van de gekozen formule en voorwaarden.

Voor een eigen rijder kan dat belangrijk zijn. Een zware herstelling brengt niet alleen kosten met zich mee. Zolang uw vrachtwagen stilstaat, loopt u mogelijk ook inkomsten mis.

Bekijk daarom ook welke mogelijkheden er zijn voor bijstand en een aanvullende verzekering bij gebruiksverlies.

Transportaansprakelijkheid (CMR): bescherm u tegen schadeclaims

Als vervoerder kunt u aansprakelijk worden gesteld wanneer goederen van uw klant beschadigd raken of verloren gaan tijdens het transport.

Een transportaansprakelijkheidsverzekering, ook wel CMR-verzekering genoemd, dekt uw aansprakelijkheid als vervoerder binnen de afgesproken voorwaarden.

Deze verzekering is niet algemeen wettelijk verplicht, maar wordt sterk aanbevolen. Ook opdrachtgevers kunnen ze als voorwaarde stellen om voor hen te mogen rijden.

Denk ook aan andere risico's

Afhankelijk van uw activiteiten kunnen aanvullende verzekeringen interessant zijn, bijvoorbeeld voor:

• Gehuurde of geleende trailers en containers: bij schade aan materiaal dat niet van u is.
• BA onderneming: voor bepaalde schade aan derden tijdens uw bedrijfsactiviteiten.
• Rechtsbijstand: voor juridische ondersteuning bij geschillen.
• Persoonlijke bescherming: om uzelf als zelfstandige te beschermen bij ziekte of ongeval.

Welke verzekeringen hebt u nodig?

Dat hangt af van uw vrachtwagen, de goederen die u vervoert, uw opdrachtgevers en de landen waarin u rijdt.

Laat uw volledige activiteit daarom bekijken door een gespecialiseerde transportmakelaar.

Bij TVM Belgium kunt u met het Package eigen rijder verschillende verzekeringen combineren in één pakket, afgestemd op uw transportactiviteiten.

Ontdek het Package eigen rijder

Hoeveel moet een transportopdracht opbrengen om rendabel te zijn? Dat ontdekt u pas wanneer u weet hoeveel uw onderneming werkelijk kost.

Breng daarom eerst uw vaste en variabele kosten in kaart.

Hou rekening met al uw kosten

• Vaste kosten: uitgaven die blijven doorlopen, ook wanneer uw vrachtwagen stilstaat. Denk aan leasing, verzekeringen, administratie en software.
• Variabele kosten: uitgaven die samenhangen met het gebruik van uw vrachtwagen, zoals brandstof, kilometerheffing, banden en onderhoud.

Hou er rekening mee dat kosten kunnen veranderen. Werk uw berekeningen daarom regelmatig bij.

Niet iedere kilometer brengt geld op

Uw vrachtwagen rijdt niet alleen betaalde kilometers. Denk ook aan lege ritten, verplaatsingen naar laadplaatsen en wachttijden die niet worden vergoed.

Daarnaast zijn er dagen waarop u niet kunt rijden, bijvoorbeeld door onderhoud, opleidingen, vakantie of onverwachte stilstand.

Bereken daarom hoeveel kilometers, uren en dagen u daadwerkelijk kunt factureren. Zo krijgt u een realistischer beeld van het tarief dat u nodig hebt.

Vergeet uw eigen inkomen niet

Uw vrachtwagen laten renderen is niet hetzelfde als zelf voldoende verdienen.

Bepaal daarom hoeveel inkomen u uit uw onderneming wilt halen. Hou ook rekening met sociale bijdragen, belastingen, toekomstige investeringen en een reserve voor onverwachte kosten.

Uw omzet is niet hetzelfde als uw inkomen. Pas wanneer u uw volledige kostenplaatje kent, kunt u bepalen welk minimumtarief u nodig hebt om rendabel te werken.

Voorzie voldoende financiële reserve

Ook een rendabele onderneming kan in moeilijkheden komen wanneer er onvoldoende geld beschikbaar is.

Uw kosten lopen immers door, terwijl klanten hun facturen mogelijk pas weken later betalen.

Maak daarom een cashflowplanning: een overzicht van de inkomsten en uitgaven die u verwacht en wanneer het geld werkelijk op uw rekening komt.

Voorzie ook een financiële buffer voor onverwachte herstellingen, stilstand of laattijdige betalingen. Zo voorkomt u dat een tijdelijke tegenvaller uw onderneming meteen onder druk zet.