Uitbesteed vervoer is al jaren een vaste waarde in de transportsector. Het biedt flexibiliteit en helpt transporteurs om pieken op te vangen. Maar tegelijkertijd nemen ook de risico’s toe. De opkomst van fake carriers – criminelen die zich voordoen als legitieme vervoerders – zet het model steeds meer onder druk.
Volgens Ine Peeters, schadebeheerder Logistiek en Transport bij TVM Belgium, en Frederik Dekeyser van onderzoeksbureau Wim Dekeyser is het probleem niet nieuw, maar wel structureel aan het veranderen. “Uitbesteed vervoer bestaat al lang, maar de context is volledig gewijzigd”, vertelt Ine Peeters. “Digitalisering, internationalisering en tijdsdruk maken dat de risico’s vandaag groter zijn dan ooit.”
Digitale vrachtbeurzen hebben de sector efficiënter gemaakt, maar tegelijk ook kwetsbaarder. Ze maken het eenvoudig om snel capaciteit te vinden, vaak zonder grondige screening. “De drempel voor fake carriers is veel kleiner geworden”, legt Frederik Dekeyser uit. “Met een vals e-mailadres of een kleine afwijking in een domeinnaam raken ze al binnen.”
Daar komt bij dat transportketens steeds complexer worden. Onderaannemers schakelen op hun beurt andere partijen in. “Je krijgt lange ketens van transporteurs waarbij niemand nog weet wie uiteindelijk met de vrachtwagen rijdt”, zegt Frederik Dekeyser. “Dat is vandaag een groot probleem.”
Naast fake carriers duiken ook nieuwe vormen van fraude op, zoals fake buyers: malafide kopers die goederen bestellen en een legitieme vervoerder inschakelen, waardoor de fraude nog moeilijker te detecteren is.
Hoewel fake carriers slechts een fractie van het totaal aantal ritten uitmaken, is de impact aanzienlijk. “Per definitie spreken we over volledige vrachtwagenladingen die verdwijnen. Vaak ook van waardevolle ladingen zoals tabak of electronica”, zegt Frederik Dekeyser. “Dat maakt dat het makkelijk over 100.000 tot 300.000 euro per geval gaat.”
Bovendien neemt het aantal fraudegevallen en pogingen sterk toe. Waar het vroeger sporadisch voorviel, gaat het vandaag om tientallen nieuwe gevallen per week, telkens met meerdere pogingen.
Ook bij TVM Belgium vertaalt zich dat in concrete cijfers. De geschatte schade door fake carriers bedroeg in 2023 en 2024 samen meer dan 1,2 miljoen euro. “Het zijn zeker niet de meest voorkomende dossiers, maar wel die met de grootste financiële gevolgen”, aldus Ine Peeters.
Dat transporteurs vatbaar zijn voor deze vorm van fraude, heeft veel te maken met de realiteit waarin ze werken. “De marges zijn klein, de concurrentie is groot en de druk om snel te schakelen is hoog. In die context wordt snelheid vaak belangrijker dan controle”, aldus Ine Peeters.
Frederik Dekeyser ziet hoe criminelen daar bewust op inspelen. “Ze weten dat planners onder druk staan en geen tijd hebben om alles na te gaan. Dat is exact waar ze een opening vinden.”
Vooral internationaal transport en waardevolle goederen zijn een risicovolle combinatie. Omdat het transport meerdere dagen duurt, hebben criminelen de tijd om met de lading te verdwijnen voordat iemand alarm slaat.
Een cruciaal aandachtspunt is de juridische verantwoordelijkheid. Veel transporteurs onderschatten die. “Als hoofdvervoerder blijf je altijd aansprakelijk, ook wanneer je het transport uitbesteedt”, benadrukt Ine Peeters. Wanneer er met een fake carrier wordt gewerkt, is er bovendien geen mogelijkheid tot verhaal. De onderaannemer is immers een criminele partij die verdwijnt.
Daarbovenop komt het risico op limietdoorbreking onder het CMR-verdrag. In dat geval geldt de gebruikelijke aansprakelijkheidslimiet niet meer en kan de vervoerder verantwoordelijk worden voor de volledige waarde van de lading. “Doordat net de dure ladingen geviseerd worden, is de financiële impact vaak enorm”, vertelt Frederik Dekeyser. “We zien dossiers waarbij bedrijven zelf moeten opdraaien voor de schade, met zelfs faillissement tot gevolg.”
Hoewel fraudeurs steeds professioneler te werk gaan, zijn er vaak signalen die kunnen wijzen op een verhoogd risico. Een opvallend lage prijs is volgens Ine Peeters een eerste belangrijke indicatie. Ook het gebruik van algemene e-mailadressen of kleine afwijkingen in domeinnamen zijn typisch. “Soms gaat het maar om één letter verschil”, zegt Frederik Dekeyser. “Dat is moeilijk te zien, maar kan allesbepalend zijn.”
Andere signalen zijn het ontbreken van documenten, een beperkte online aanwezigheid of een vervoerder die buiten het platform om contact opneemt.
Daarnaast merken de experts dat fraudeurs vaak snel informeren naar het type goederen, om te bepalen of de lading interessant genoeg is.
Het risico volledig uitsluiten is onmogelijk, maar transporteurs kunnen wel degelijk maatregelen nemen om de kans aanzienlijk te beperken. Een eerste belangrijke stap is werken met een vaste pool van betrouwbare onderaannemers. “Werk zoveel mogelijk met partners die je kent en grondig gescreend hebt”, adviseert Ine Peeters.
Daarnaast blijft controle essentieel. Bedrijfsgegevens, btw-nummers, vergunningen en verzekeringsattesten moeten systematisch nagekeken en vergeleken worden met betrouwbare bronnen. “Check de gegevens die je krijgt met wat je online vindt en gebruik vooral je gezond verstand”, zegt Frederik Dekeyser.
Onderzoeksbureau Wim Dekeyser werkt op dit moment aan een online tool, Carrier Check, die planners helpt om sneller en gerichter te screenen. “Je geeft de bedrijfsnaam, het btw-nummer en het e-mailadres in. De software controleert automatisch of die gegevens overeenstemmen. Ze detecteert bijvoorbeeld kleine afwijkingen in domeinnamen en checkt of een bedrijf gekend of geblacklist is in onze databank.”
Ook contractueel kunnen risico’s worden beperkt, bijvoorbeeld door verdere onderaanneming te verbieden of strikte beveiligingsvoorwaarden op te leggen. Verzekeringen spelen eveneens een rol, maar bieden geen volledige bescherming. Zo hanteert TVM bijvoorbeeld beperkingen in dekking bij uitbesteed vervoer via vrachtbeurzen, met een maximum tussenkomst van 125.000 euro. “Dat is een bewuste keuze om het risico beheersbaar te houden”, aldus Ine Peeters.
De verwachting is dat fraude via digitale platformen de komende jaren alleen maar verder zal professionaliseren. “Zolang het winstgevend is en de pakkans laag blijft, zullen criminelen blijven doorgaan”, zegt Frederik Dekeyser.
Nieuwe technologieën, zoals artificiële intelligentie, maken het bovendien eenvoudiger om geloofwaardige communicatie en documenten te creëren, wat detectie nog moeilijker maakt. Daarom verschuift de aandacht naar preventie en sensibilisering. “We moeten blijven inzetten op bewustmaking en transparantie in de hele keten”, besluit Ine Peeters.
Uitbesteed vervoer blijft essentieel voor de sector, maar vraagt vandaag meer alertheid dan ooit. De risico’s kunnen beperkt worden, maar nooit volledig uitgesloten. Wie inzet op controle, samenwerking en bewustwording, staat alvast een stuk sterker in een steeds complexer speelveld.
Beperk de risico’s met concrete tips en controles uit ons online preventiedossier.
